OTC / Oxiso · คลังสินค้า

คู่มือการคำนวณสต็อกสินค้า

เรียนรู้วิธีคำนวณจำนวนสั่งซื้อทั้ง 6 แบบ ทดลองปรับพารามิเตอร์และดูกราฟยอดคงเหลือจริง พร้อมตัวช่วยเลือก method และแบบทดสอบความเข้าใจ

PART 1

เรียนรู้วิธีคำนวณทั้ง 6 แบบ

แต่ละวิธีเหมาะกับสินค้าต่างประเภท เลือกแท็บด้านล่างเพื่อดูสูตร ปรับค่า และสังเกตว่ากราฟยอดคงเหลือมีลักษณะอย่างไร

MAX–MIN

เติมให้ถึง MAX เสมอ

วิธีพื้นฐานที่ใช้บ่อยที่สุด สั่งเมื่อสต็อกแตะ MIN และสั่งให้เต็ม MAX ทุกครั้ง ปริมาณสั่งจึงขึ้นอยู่กับว่าสต็อกลดไปมากแค่ไหนก่อนสั่ง

จำนวนสั่ง = MAX − คงเหลือปัจจุบัน
สั่งเมื่อ: คงเหลือ ≤ MIN

ปรับพารามิเตอร์

MIN (จุดสั่งซื้อ) 50
MAX (เป้าหมายเต็ม) 200
อัตราเบิก/วัน 3
จำนวนสั่ง
150
หน่วย
วันถึง MIN
50
วัน
รอบสั่ง
50
วัน/ครั้ง

กราฟจำลอง 120 วัน

เหมาะกับ consumable ทั่วไปที่ demand สม่ำเสมอ เช่น ถุงมือ กระดาษ หมึก   ระวัง ถ้า demand ไม่สม่ำเสมอ สต็อกอาจล้นหรือขาด
ลักษณะกราฟ: ฟันเลื่อยสม่ำเสมอ — ลดลงเป็นเส้นตรงจาก MAX ถึง MIN แล้วเด้งกลับเต็ม

DAYS OF SUPPLY

สั่งให้สต็อกพอใช้ตามจำนวนวันที่กำหนด

กำหนดเป้าหมายว่าอยากให้สต็อกพอใช้กี่วัน แล้วคำนวณจากอัตราเบิกเฉลี่ย ยืดหยุ่นกว่า MAX-MIN เพราะปรับตาม demand จริง

Target = avgPerDay × Target Days
จำนวนสั่ง = Target − (คงเหลือ + กำลังสั่ง)

ปรับพารามิเตอร์

อัตราเบิก/วัน 5
Target Days 90
คงเหลือปัจจุบัน 200
Target Stock
450
หน่วย
จำนวนสั่ง
250
หน่วย
สต็อกพอใช้
40
วัน

กราฟจำลอง 180 วัน

เหมาะกับ สินค้าที่ demand เปลี่ยนได้ ต้องการควบคุมเป็น "วัน" แทน "จำนวน"   ระวัง ต้องมี avgPerDay แม่นยำ
ลักษณะกราฟ: ฟันเลื่อยคล้าย MAX-MIN แต่ระดับเติมปรับตาม Target Days

FIXED LOT

สั่งจำนวนคงที่ทุกครั้ง

สั่งจำนวนเดิมทุกครั้งตาม MOQ ของผู้ขายหรือขนาดบรรจุ ไม่ขึ้นกับ demand สั่งเมื่อสต็อกแตะจุดสั่งซื้อ (ROP)

ROP = avgPerDay × Lead Time
จำนวนสั่ง = Lot Size (คงที่)
สั่งเมื่อ: คงเหลือ ≤ ROP

ปรับพารามิเตอร์

Lot Size 500
Lead Time (วัน) 30
อัตราเบิก/วัน 8
ROP
240
หน่วย
สั่งทุกๆ
63
วัน
สต็อกเฉลี่ย
490
หน่วย

กราฟจำลอง 200 วัน

เหมาะกับ สินค้าที่ผู้ขายกำหนด MOQ หรือซื้อเป็น pallet/carton เสมอ   ระวัง ถ้า demand เพิ่มมาก ROP ต้องปรับ
ลักษณะกราฟ: ฟันเลื่อยที่ยอดสูงสุดเท่ากันทุกครั้ง (ROP + Lot Size)

EOQ

Economic Order Quantity — ต้นทุนรวมต่ำที่สุด

หาจำนวนสั่งที่ทำให้ต้นทุนรวม (ต้นทุนสั่งซื้อ + ต้นทุนเก็บรักษา) ต่ำสุด สั่งบ่อย = เก็บน้อยแต่สั่งแพง EOQ คือจุดสมดุล

EOQ = √(2 × D × S / H)
D = demand/ปี   S = ต้นทุนสั่ง/ครั้ง   H = ต้นทุนเก็บ/หน่วย/ปี

ปรับพารามิเตอร์

Demand/ปี (D) 3,600
ต้นทุนสั่ง/ครั้ง (S) 500
ต้นทุนเก็บ/หน่วย/ปี (H) 10
EOQ
600
หน่วย
สั่งปีละ
6
ครั้ง
ต้นทุนรวม/ปี
6,000
บาท

Total Cost เทียบกับ Order Qty

เหมาะกับ สินค้าที่ทราบต้นทุนสั่งและเก็บชัดเจน demand สม่ำเสมอ   ระวัง สมมติว่า demand คงที่ตลอดปี
ลักษณะกราฟ: เส้น U-shape — จุดต่ำสุดของ Total Cost คือ EOQ ที่เส้น Holding และ Ordering ตัดกัน

PERIODIC REVIEW

สั่งทุก N วัน เติมให้ถึง Target Level

สั่งตามรอบที่กำหนดล่วงหน้า เช่นทุกเดือน เติมให้ถึง Target ที่คำนวณจาก Lead Time + Safety เหมาะกับการสั่งหลายรายการพร้อมกัน

Target = avgPerDay × (Review + Lead Time + Safety)
จำนวนสั่ง = Target − คงเหลือ − กำลังสั่ง
สั่งทุก Review Period วัน

ปรับพารามิเตอร์

avgPerDay 5
Review Period (วัน) 30
Lead Time (วัน) 90
Safety Days 14
Target Level
670
หน่วย
Safety Stock
70
หน่วย
Max สั่ง/ครั้ง
670
หน่วย

กราฟจำลอง 240 วัน

เหมาะกับ สั่งหลายรายการพร้อมกันในรอบเดียว เช่น ประชุม Purchasing ทุกเดือน   ระวัง ถ้า demand spike ระหว่างรอบอาจขาด ต้องมี safety stock พอ
ลักษณะกราฟ: เติมที่ช่วงเวลาคงที่ (ทุก N วัน) แต่ปริมาณเติมแต่ละครั้งไม่เท่ากัน

CONSUMPTION BATCH

เบิกไม่สม่ำเสมอ — คำนวณจากความถี่และปริมาณต่อครั้ง

สำหรับสินค้าที่ไม่ได้เบิกทุกวัน เช่น เม็ดยิง ที่เบิก 0–5 ครั้ง/เดือน ปริมาณต่างกัน วัด "สต็อกพอใช้กี่เดือน" แทนการวัดรายวัน

avgQtyPerUse = totalOut ÷ จำนวนครั้งที่เบิก
avgFreq = จำนวนครั้ง ÷ จำนวนเดือน
สต็อกเหลือ(เดือน) = คงเหลือ ÷ (avgQtyPerUse × avgFreq)
สั่งเมื่อ: เดือนที่เหลือ ≤ Lead Time + Safety

ปรับพารามิเตอร์

เบิกเฉลี่ย/ครั้ง 400
ความถี่ (ครั้ง/เดือน) 2.0
คงเหลือ 1,200
Lead Time (เดือน) 3.0
Safety Buffer (เดือน) 1.5
สต็อกเหลือ
1.5
เดือน
Threshold
4.5
เดือน
สถานะ
สั่งด่วน

กราฟจำลอง 12 เดือน

เหมาะกับ เม็ดยิง วัตถุดิบนำเข้าที่เบิกเป็น batch ใหญ่ Lead Time ยาว 2–4 เดือน   ระวัง ต้องมีประวัติการเบิก 3–6 เดือน
ลักษณะกราฟ: ขั้นบันไดลงทีละก้อนใหญ่ (ไม่เรียบ) เพราะเบิกเป็นครั้งใหญ่ ไม่ใช่ทีละนิด

PART 2

เลือก method ไหนดี?

ตอบคำถามทีละข้อเกี่ยวกับสินค้าที่ต้องการตั้งค่า แล้วระบบจะแนะนำวิธีคำนวณที่เหมาะที่สุดให้

คำถามที่ 1 / 3

สินค้านี้เบิกใช้บ่อยแค่ไหน?

ความสม่ำเสมอของการเบิกเป็นตัวกำหนดหลัก
คำถามที่ 2 / 3

ผู้ขายกำหนดจำนวนสั่งขั้นต่ำ (MOQ) ไหม?

เช่น ต้องสั่งครั้งละ 1 พาเลท หรือ 1 กล่องเสมอ
คำถามที่ 3 / 3

ทราบต้นทุนการสั่งซื้อและต้นทุนเก็บรักษาไหม?

ต้นทุนต่อการสั่ง 1 ครั้ง และค่าเก็บรักษาต่อหน่วยต่อปี
🎯
แนะนำให้ใช้

MAX–MIN

PART 3

แบบทดสอบความเข้าใจ

อ่านสถานการณ์แล้วเลือกวิธีที่เหมาะที่สุด ระบบจะอธิบายเหตุผลทันทีหลังตอบ

คะแนน 0 / 5